ორი ქალაქის ამბავი

დღიურის ჩანაწერი: 2025 წლის 13 იანვარი

ილინოისი ისეთივე საერთაშორისო ადგილია, როგორიც აეროპორტის მოსაცდელი — უამრავი სხვადასხვა ადამიანი ირევა და არავინ იცის, იატაკზე დაგებულ ხალიჩას ასეთი საშინელი დიზაინი ვინ შეურჩია. უნივერსიტეტი ურბანასა და შამპეინშია გადაჭიმული. ეს ორი, ტექნიკურად სხვადასხვა ქალაქი, დროთა განმავლობაში ისე შეეზარდა ერთმანეთს, როგორც საშრობში ზედმეტად დიდხანს მივიწყებული ძველი წინდების წყვილი. უნივერსიტეტი ამ მხარის მფეთქავი გულია, რომელიც სწავლის საფასურსა და ახალგაზრდულ ენერგიას ყველა ქუჩაში ტუმბავს. უმისოდ ეს ადგილი პოსტ-აპოკალიპსური ფილმის გადასაღებ მოედანს დაემსგავსებოდა, ოღონდ უარესი განათებითა და გაცილებით მეტი საპარკინგე ადგილით. აქ არდადეგების დროსაც ვყოფილვარ, როცა სტუდენტები ქრებიან და ტრანსფორმაცია დრამატულია: ადგილობრივები ქუჩებში ისე დადიან, როგორც ზომბებზე გადაღებული ფილმის დაბნეული მასოვკა და, როგორც ჩანს, უკვირთ, მთელი ეს ხმაური სად გაქრაო.

ყველაზე დიდი უცხოური დიასპორა, უდავოდ, ჩინურია. სინამდვილეში, აქ რომ გაგეღვიძოს და არაფერი იცოდე, იფიქრებდი, შემთხვევით კარგად ორგანიზებულ და უკიდურესად ზრდილობიან პარალელურ სამყაროში ტელევპორტირდიო. ჩინური თემი ისე ბუნებრივად ერწყმის გარემოს, ზოგჯერ მგონია, თითქოს უხილავად არსებობის კოდი გატეხეს — გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა არაჩვეულებრივ რესტორნებს ხსნიან, უნაკლოდ სუფთა მანქანებს ატარებენ, ან უძრავ ქონებაში იმდენ ფულს აბანდებენ, პატარა ქვეყანას რომ ეყოფა დასაფინანსებლად. ისინი ყოველთვის უნაკლოდ ზრდილობიანები არიან — არანაირი აყალმაყალი, არანაირი მღელვარება, არანაირი შუაღამისას საუნივერსიტეტო ეზოში მოწყობილი ხმამაღალი კარაოკე. რა თქმა უნდა, სხვა ეროვნებებიც არიან, მაგრამ ჩინელების არსებობა იმდენად თვალსაჩინოა, თითქოს თავად ქალაქი ორენოვანი გახდა, თუმცა მხოლოდ კონკრეტულ უბნებში.

არ მინდა, ვინმემ იფიქროს, თითქოს უცხოელი სტუდენტები აქ მხოლოდ ადგილობრივ ეკონომიკაში ფულის ჩასასხმელად ჩამოდიან (თუმცა, სიმართლე ითქვას, ეკონომიკას ეს ამბავი აშკარად ძალიან მოსწონს). უნივერსიტეტის საერთაშორისო ბუნება ყველაფერში ვლინდება, აკადემიური ცხოვრების ჩათვლით. სამართლის პროგრამა ავიღოთ: მისი ყველაზე პატივსაცემი ნაშრომების დიდი ნაწილი იმპორტირებულია, როგორც ხელნაკეთი ყველის რჩეული ასორტი. შოტლანდიელი სამართლის ისტორიკოსი, ალან უოტსონი, „სამართლებრივ ტრანსპლანტებზე“ წერს, რაც, რატომღაც, ორგანოების გადანერგვას ნაკლებად ეხება და უფრო იმას აღწერს, თუ როგორ იპარება ერთი ქვეყნის კანონები მეორეში. მერეა ჰ. ლ. ა. ჰარტი, ინგლისელი სამართლის ფილოსოფოსი, რომელიც სამართლისა და მორალის გამიჯვნაზე იმ ენთუზიაზმით კამათობდა, როგორითაც, მაგალითად, იმაზე დავობენ, ჩაი რძემდე უნდა დაასხა თუ რძის შემდეგ. და, რა თქმა უნდა, რონალდ ქოუზი — ბრიტანეთში დაბადებული ეკონომისტი, რომელმაც ამერიკული თავისუფალი ბაზარი ექსკლუზიურ, დახურულ კლუბს დაამსგავსა, რომლის წევრიც მხოლოდ მაშინ შეიძლებოდა გამხდარიყავი, თუკი დელიქტების პარტიას სწორად გაითამაშებდი.

სამართლის სამაგისტრო პროგრამებზე — LLM, JSD — გლობუსი რომ დაგეტრიალებინა და სადმე თითი დაგედო, დიდი ალბათობით, რომელიმე აქაური სტუდენტის სამშობლოს მოარტყამდი. ჩემთან ერთად სწავლობდნენ სტუდენტები იაპონიიდან, ჩინეთიდან, იტალიიდან, საფრანგეთიდან, ბელგიიდან, უკრაინიდან, მექსიკიდან, ბრაზილიიდან, კანადიდან, შვედეთიდან, ინდოეთიდან, პაკისტანიდან — და, რა თქმა უნდა, მე, რომელიც ამაყად წარმოვადგენდი საქართველოს (იმას, მთებითა და ღვინით, და არა ატმებით). ერთადერთი ჯგუფი, რომელიც იდუმალებით მოცული მიზეზებით არ ჩანდა, ინგლისელები იყვნენ. რაც საკმაოდ ირონიულია, თუ გავითვალისწინებთ, რომ საკითხავი ლიტერატურის ნახევარი სწორედ მათ მიერ იყო დაწერილი.