შტრიხკოდი და ბაზარი

დღიურის ჩანაწერი: 2024 წლის 15 აგვისტო

ჩემი ამერიკული თავგადასავალი საელჩოს ბიუროკრატიულ მარაზმთან შეჯახებით დაიწყო. ამერიკელები სავიზო მოთხოვნებს თითქმის რელიგიური ძრწოლით ეკიდებიან. საელჩოს ვებგვერდი წმინდა წერილია, მისი მითითებები კი – სიტყვასიტყვით შესასრულებელი დოგმები. ეს რიტუალი 2016 წელსაც გავიარე და ცერემონიალი ბუნდოვნად მახსოვდა, მაგრამ დეტალები მეხსიერებიდან დიდი ხნის წინ გამქრალიყო. მიუხედავად ამისა, განაცხადის შევსება და მოსაკრებლის გადახდა მაინც მოვახერხე.

გუშინ, გასაუბრების წინა დღეს, საბუთები ამოსაბეჭდად გავგზავნე. მახსოვს, აზრმა გამიელვა – ყოველი შემთხვევისთვის, ყველაფერი ამობეჭდე-მეთქი, – მაგრამ რატომღაც ყურადღება არ მივაქციე და ერთი დოკუმენტი გამოვტოვე, რაც მომავალი მოვლენების იდეალური წინასწარმეტყველება გამოდგა.

დილით ამერიკის საელჩოსთან, თბილისის შესასვლელში აღმართულ ციხესიმაგრესთან მივედი. აგვისტოს პაპანაქება იდგა და ეს უკვე ცხადად იგრძნობოდა დილის 8:45 საათზეც კი. რიგში ჩემ წინ ცნობილი ქართველი მსახიობი იდგა – „ჩემი ცოლის დაქალებში“ იმ მაგარ, არისტოკრატ ქალს რომ თამაშობს. თავში სულელურმა, თვითგვემით სავსე ხუმრობამ გამიელვა: – „როგორ, ქალბატონ ჩიკასაც უწევს საელჩოს რიგში დგომა?“ ისეთი ხუმრობა იყო, რომელზეც არავის გაეცინებოდა, მით უმეტეს, რომ ქ-ნი ჩიკა გარდაიცვალა. ამიტომ გონივრულობა გამოვიჩინე და ენას კბილი დავაჭირე.

ნახევარი საათის შემდეგ, როგორც იქნა, შიგნით შეგვრეკეს. ჩემი რიგი რომ მოვიდა, სქელი მინის მიღმა მჯდომმა ქალმა პასპორტი და შტრიხკოდიანი დოკუმენტი მომთხოვა.

– „კონკრეტულად ეს გვერდი არ მაქვს,“ – ვუთხარი რამდენადმე თავდაჯერებულობისგან დაცლილი ხმით, – „მაგრამ მაქვს სხვა, რომელზეც ყველა საჭირო ინფორმაციაა.“

ქალს არც შეუხედავს.

– „თუ დოკუმენტი არ გაქვს, გვერდზე გადექი და შემდეგი გამოატარე.“

– „значит, мы с вами уже на ты?“

ეს სიტყვები ტყვიასავით მომხვდა გულზე. თვალები ამეწვა. ვუთხარი, რომ არ ვიცოდი, იმ გვერდის ამობეჭდვაც თუ იყო საჭირო. ცივად მიპასუხა, რომ ინფორმაცია ვებგვერდზე ეწერა და უნდა წამეკითხა. არასდროს მესმოდა, რა აძლევთ ბიუროკრატებს ამ ინკვიზიტორული ტონის უფლებას. ალბათ, ჩემმა სახემ – მასზე აღბეჭდილმა პანიკამ – შეაყოვნა. ამოიოხრა და მითხრა, რომ თუ დოკუმენტს ამოვბეჭდავდი და დროულად დავბრუნდებოდი, კვლავ მიმიღებდა.

წამითაც არ დავფიქრებულვარ. რიგიდან გამოვვარდი და დაცვის თანამშრომლებს სიტუაცია ავუხსენი. იქნებ ამობეჭდვაში დამხმარებოდნენ? რა თქმა უნდა, ვერა; მათი კომპიუტერები დაბლოკილი იყო. მაგრამ ხელით გარეთ, ახლომდებარე სავაჭრო ცენტრისკენ მიმითითეს – ჟესტით, რომელიც მეუბნებოდა, რომ პირველი პილიგრიმი არ ვიყავი, ვინც ეს გამოცდა ჩააფლავა.

საელჩოს გვერდით უზარმაზარი სავაჭრო კომპლექსია, სადაც ელექტროტექნიკიდან დაწყებული სამშენებლო მასალებით დამთავრებული, ყველაფერი იყიდება – სხვათა შორის, რამდენიმე თვის წინ ჩემი სახლისთვის წესიერი მაგიდის ასაწყობი მასალაც იქ ვიყიდე. იმ მხარეს გავიქეცი და ტექნიკის პირველივე მაღაზიაში შევვარდი. იქ მომუშავე ახალგაზრდა ქალმა სიკეთე გამოიჩინა და თავისი კომპიუტერით სარგებლობის ნება დამრთო, მაგრამ ჯიმეილმა, თავისი უსაზღვრო სიბრძნით, ჩემი მონაცემები ვერ იცნო. პანიკისას პაროლები მეხსიერებიდან ორთქლდება. ხელი ჩავიქნიე.

მან მისაღებისკენ მიმასწავლა. არ მახსოვს, როგორ მოვახერხე ფაილის ახალ მეილში გადაგზავნა, მაგრამ რაღაცნაირად გამომივიდა. მისაღების გოგონამ უსიტყვოდ ამობეჭდა. ათი წუთის შემდეგ საელჩოში დავბრუნდი, ფურცელს წმინდა ნაწილივით ჩავბღაუჭებოდი და ჩემი JSD-ის პროგრამაზე სწავლის დაწყების იმედი ჯერ კიდევ ბჟუტავდა. ეს გასაუბრება რომ გამემაზა, შემდეგი ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე აღარ იქნებოდა, როცა უნივერსიტეტში ჩარიცხვის ბოლო ვადა უკვე დიდი ხნის გასული იქნებოდა.

ისევ რიგში ჩავდექი. ამჯერად სავიზო ოპერატორთან არსებულ მოლოდინს მალევე შევუერთდი. რამდენიმე ადამიანის უკან აღმოვჩნდი, რომლებიც, როგორც ჩანდა, ამერიკული ოცნების საკუთარ ვერსიას გამოსდევნებოდნენ. ინგლისურად თითქმის ვერ საუბრობდნენ, სახეებზე კი მიმტანად ან კურიერად მუშაობის დაწყების იმედი აღბეჭდვოდათ. ან, ვინ იცის, იქნებ ამერიკელებისთვის თავის მოსაწონებლად სხვა, უფრო პირად მომსახურებასაც გეგმავდნენ, მაგალითად, მათზე დაქორწინებას. უმწეოდ ვუყურებდი, როგორ გაისტუმრეს ორი მათგანი უარით. ზოგჯერ ვფიქრობ, რამდენი ფული ჩაუყრიათ ქართველებს ამერიკის საელჩოს ხაზინაში ბოლო ოცდაათი წლის განმავლობაში მხოლოდ იმისთვის, რომ მათგან უარი მიეღოთ. საინტერესო კვლევა გამოვიდოდა, ეს თანხა იმ ფინანსურ დახმარებას რომ შევადაროთ, რომელიც სანაცვლოდ მიგვიღია.

როცა, როგორც იქნა, წინ ნაბიჯი გადავდგი, მინის მიღმა მჯდომმა კაცმა ერთი კითხვა დამისვა, რომელმაც ყველაფერი შეცვალა:

– „სტიპენდია გაქვთ?“ ეს წარმატების ცხადი ნიშანი იყო.

– „დიახ,“ – ვუპასუხე. მან დაინახა, რომ გარანტირებული დაფინანსების მქონე სტუდენტი ვიყავი და ეს იყო მთავარი. აი, ასე მომცეს ვიზა.

მაგრამ, რა თქმა უნდა, ამით ყველაფერი არ დასრულებულა.

– „თქვენი საპასპორტო ფოტო დაიწუნეს,“ – მითხრა მან, კოლეგასთან კონსულტაციის შემდეგ – „ახალი უნდა მოიტანოთ და დაცვას ჩააბაროთ.“

– „3x4 სურათი დისკით?“ – ვკითხე მორიდებით. შემომხედა. შემდეგი კითხვა, რომელიც ენის წვერზე მადგა, შეამჩნია და ცივი ტონით დაამატა:

– „მოთხოვნები ვებგვერდზე წერია.“

მაშინვე დავთანხმდი. ეს ის მომენტი იყო, როცა ერთი ზედმეტი სიტყვა შეიძლებოდა ყველაფრის ფასად დამჯდომოდა. აქ ძალაუფლება აბსოლუტური იყო.

რიგს მოვშორდი და ფოტოსალონის საძებნელად გარეთ გამოვედი. დაცვის თანამშრომლებმა, რომლებიც ახლა ჩემს არაოფიციალურ მრჩევლებად ქცეულიყვნენ, მირჩიეს, გლდანისკენ წავსულიყავი. მეტროსთან, მათი თქმით, იყო ფოტოსალონი, რომელიც, ფაქტობრივად, საელჩოსთვის მისაღები ფოტოების დამზადებაზე იყო დახელოვნებული. ტაქსიში ჩავჯექი. დამთრგუნველი სიცხე ისევ იდგა, მაგრამ თითქმის ვეღარ ვგრძნობდი; ადრენალინის მოზღვავება და იმის შეგრძნება, რომ ამ ჯოჯოხეთს თითქმის თავი დავაღწიე, ძალას მმატებდა.

სალონში მომუშავე ქალმა, სანამ ახსნას მოვასწრებდი, უკვე ზუსტად იცოდა, რაც მჭირდებოდა. სურათი გადამიღო, ამობეჭდა და გამომიშვა. საელჩოში ბოლოჯერ დავბრუნდი, ფოტო დაცვას გადავეცი და კიდევ ერთხელ გადავამოწმე, აკმაყოფილებდა თუ არა მოთხოვნებს. დამარწმუნეს, რომ კი. საბოლოოდ დამშვიდებული იმით, რომ ფოტო სწორ დეპარტამენტში მოხვდებოდა, წამოვედი.

გამოფიტული, მაგრამ შვებით ამოსუნთქული.