მთისა და ზღვის ზავი

ჰაერი ზღვის მარილის, წვიმისა და ქარბუქის სუნით იყო გაჟღენთილი. ტყვიისფერი ოკეანე გიგანტურ ტალღებს შობდა და ყრუ გრიალით ანარცხებდა ნაპირს.

ამ აპოკალიფსური ქაოსის შუაგულში, ზუსტად წყლის პირას, კაცი იდგა. მისი შავი ლაბადა ქარში იბერებოდა, წვიმა და ზღვის ქაფი სახეში სცემდა, მაგრამ ის ოდნავადაც არ ირხეოდა. იდგა პირდაპირ, როგორც მიწაში ჩარჭობილი ლურსმანი და ჰორიზონტს უყურებდა. მის უკან, უსაფრთხო დისტანციაზე, ქალი და ორი მცირეწლოვანი ბავშვი მობუზულიყვნენ. ისინი კაცს არ ეძახდნენ; უბრალოდ იდგნენ და მდუმარედ შეჰყურებდნენ მის სილუეტს.

სანაპიროდან ოდნავ მოშორებით, ძველი ტავერნის ხის ვერანდაზე ორი ადამიანი იდგა.

— ყურადღებას ნუ აქცევთ. უბრალოდ გიჟია, — ჩაიცინა ადგილობრივმა მოხუცმა და ჩიბუხი გააბოლა. მან ზიზღით გახედა სანაპიროს. — ამ ქალაქში ასეთი ფანატიკოსები ჯერ კიდევ შემოგვრჩნენ.

მის გვერდით მდგომი ქალაქის სტუმარი სქელ ქურთუკში იყო გახვეული. ის თვალს არ აშორებდა უცნაურ სანახაობას.

— გიჟს არ ჰგავს, — ჩაფიქრებულმა ჩუმად ჩაილაპარაკა ტურისტმა. — გიჟები ქაოსურები არიან. ეს კაცი კი მიზანმიმართულად დგას. ოჯახიც ისე უყურებს, თითქოს რაღაც... რიტუალს ასრულებდეს. ვისზე ლოცულობს?

— ეგ არ ლოცულობს, ბატონო ჩემო. ეგ მოლანდებებს ებრძვის, — მოხუცმა ხელი უკან, ქალაქის თავზე აღმართული უზარმაზარი, შავი მთისკენ გაიშვირა. — ხედავთ მაგ მთას? საუკუნეების წინ ჩვენს წინაპრებს ეგონათ, რომ ის ცოცხალი იყო. სრული სისულელე! სჯეროდათ, რომ ზვავები, რომლებიც ქალაქს ანადგურებდა, მთის გამიზნული შეტევა იყო.

სტუმარმა დაინტერესებით შეხედა ადგილობრივს.

— ცოცხალი მთა? და მერე?

— მერე შეიშალნენ. შექმნეს რაღაც „გუშაგთა გილდია“. წლების განმავლობაში მთაზე ადიოდნენ, ვითომ მის გულისცემას უსმენდნენ და საფრთხეს იკვლევდნენ. ბოლოს ისე გაგიჟდნენ, რომ პარანოიამ შეიპყროთ. ერთმანეთს დაუწყეს ხოცვა — ეგონათ, მთა ჩვენს გონებაში აღწევს და გვაგიჟებსო. გილდია დაიშალა, მაგრამ ზოგმა იდიოტმა დაიჯერა, რომ ახლაც ფარულად არსებობენ და მოვალეობას ასრულებენ. — მოხუცმა ისევ გაიხედა სველი სილუეტისკენ. — ეგ კაციც ერთ-ერთი მათგანია. ჰგონია, რომ სამყაროს გადაარჩენს ამ წვიმაში დგომით.

ტურისტმა დიდხანს უყურა მოხუცს. მერე კი ნელა, თითქოს ფაზლის ნაწილებს ერთმანეთს უკავშირებდა, იკითხა:

— რაღაც არ ემთხვევა. თქვენ ამბობთ, რომ მათი მტერი მთაა. მთა კი ქალაქის ზურგს უკანაა.

— მერე? მაგათ თავში ვინ ჩაიხედავს? — აიჩეჩა მხრები მოხუცმა.

— თუ მათი მტერი მთაა, — განაგრძო ტურისტმა და ხმა დაეძაბა, — ეს კაცი მთას ზურგს რატომ აქცევს? რატომ უყურებს ზღვას?

მოხუცმა ჩაიცინა.

— ვინ იცის. ადრე იყო რაღაც სულელური ჭორი, ვითომ ძველი გუშაგები ფიქრობდნენ, რომ ქალაქი უნდა მიგვეტოვებინა და ზღვით გავქცეულიყავით. სისულელეა. ჩვენ მთიელები ვართ. გემების აშენება არ ვიცით.

ტურისტი უცებ გაშეშდა. მან თვალი მოავლო ჯერ ბობოქარ ოკეანეს, შემდეგ ნისლში გახვეულ მთას და ბოლოს წყლის პირას მდგომ კაცს.

— ახლა ყველაფერი გასაგებია, — თქვა ტურისტმა ხმადაბლა.

მოხუცმა წარბები შეკრა. — რას გულისხმობთ?

— თქვენ თქვით, რომ მათი რწმენით ქალაქი უნდა გაიქცეს, — ტურისტმა მზერა ადგილობრივს გაუსწორა. მისი თვალები შიშმა მოიცვა. — ის კაცი ამას ამოწმებს. ის ზღვას უსმენს. ამოწმებს, მიგიღებთ თუ არა წყალი, როცა მიწა გამოგაძევებთ.

მოხუცს ხმამაღლა გაეცინა. მის ხმაში ნერვიულობის ნატამალიც არ იყო; პირიქით, ისე უყურებდა ტურისტს, თითქოს დარწმუნდა, რომ კიდევ ერთი შეშლილი იპოვა.

— მეტისმეტი ფანტაზია გაქვთ, — ჩაიფრუტუნა მან. — ეტყობა, ჩვენი გიჟების სენი თქვენც გადაგედოთ. ზღვამ როგორ უნდა მიგვიღოს? ზღვა უბრალოდ წყალია.

— რატომ ხართ ამაში დარწმუნებული? — ცივად შეაწყვეტინა ტურისტმა. — თუ თქვენი ლეგენდა მართალია და მთა ცოცხალია... რა გაფიქრებინებთ, რომ ზღვა მკვდარია? თუ მთა გაგდებთ, ზღვამ რატომ უნდა შეგიფაროთ?

— იმიტომ, რომ ზღაპრებსაც საზღვარი აქვს! — ხელი ჩაიქნია მოხუცმა და ჩიბუხი ისევ გააბოლა. — რა ლოგიკაა ეგ? სანამ მაგარ, გამძლე გემებს ავაშენებთ, ზღვამ რატომ არ უნდა მიგვიღოს? კარგად შეკრული ხე წყალზე ტივტივებს, სულერთია, რას წარმოიდგენენ თავიანთ გონებაში ეგ ფანატიკოსები. უბრალოდ კარგი გემები გვჭირდება და...

სიტყვის დასრულება ვერ მოასწრო. სწორედ ამ დროს ქარმა უეცრად მიმართულება შეიცვალა.

ტურისტმა სახეზე რაღაც მჭრელი და ყინულოვანი იგრძნო. თოვლი. მთიდან წამოსულმა სასტიკმა ქარბუქმა წამებში გადმოიარა ქალაქი და სანაპირომდე მოაღწია. თეთრი ფიფქები ჰაერში შევარდა და ზღვის მარილიან, შავ შხეფებს შეერია.

უცებ, შტორმის ქაოსში რაღაც შემზარავი სიმეტრია გაჩნდა. ოკეანის ტალღების გრიალი და მთიდან წამოსული ქარის გამყინავი ყმუილი აღარ ეჯახებოდა ერთმანეთს. თითქოს უხილავმა დირიჟორმა ნიშანი მისცაო, წყალმა და თოვლმა ერთმანეთში გადახლართვა დაიწყეს. ეს იყო ველური, სინქრონული ცეკვა — სტიქიები ერთმანეთს ეხვეოდნენ, ერწყმოდნენ, თითქოს ორი უზარმაზარი, შეუბრალებელი ძალა ქალაქის წინააღმდეგ გაერთიანდა.

წყლის პირას მდგომი კაცი კი არ განძრეულა. ის იდგა პირდაპირ, წელში გამართული, როგორც შავ კლდეში გამოკვეთილი უძრავი ქანდაკება. ქარიშხალი და ტალღები მის ირგვლივ ბობოქრობდა. მოხუცი გვერდით რაღაცას უკმაყოფილოდ ბურტყუნებდა უამინდობაზე, ტურისტი კი გაყინული მზერით უყურებდა სტიქიების ზავს და ფიქრობდა, რომ გაქცევა შეუძლებელი იყო.