რო

დღიურის ჩანაწერი: 2016 წლის 18 ოქტომბერი

საკონსტიტუციო სამართლის ლექციაზე დღის მთავარი თემა „რო უეიდის წინააღმდეგ“ საქმე იყო.

ჩვენმა პროფესორმა, ჩემი აზრით, აბსოლუტურად გენიალური სვლა გააკეთა — ლექციაზე სტუმარი მოიწვია. თანაც ვინ — კალიფორნიელი მოსამართლე! ის ჩინური წარმოშობის ამერიკელი, ძალიან გამხდარი, დაახლოებით ორმოციდან ორმოცდაათ წლამდე კაცი იყო, საოცრად კონსერვატიული შეხედულებებით. ამან მაშინვე აღმაფრთოვანა! ჩვენი პროფესორი ცნობილია თავისი მტკიცე, ემოციური, ლიბერალური მოსაზრებებით, ამიტომ სრულიად განსხვავებული პერსპექტივის მქონე ადამიანის მოწვევა მის ფართო თვალსაწიერზე მეტყველებს. აი, რას ნიშნავს ნამდვილი აკადემიური დებატები!

მოსამართლეს საოცრად კარგად ჩამოყალიბებული, ძლიერი და ინტელექტუალურად მყარი პოზიციები აღმოაჩნდა. მან მეთოდურად დაიწყო „რო უეიდის წინააღმდეგ“ საქმის ანალიზი და იგი სტრუქტურულ ნაწილებად დაშალა. მისი მთავარი არგუმენტი ის იყო, რომ ამ საქმეს თანმიმდევრული, ლოგიკური თეორიული ჩარჩო არ გააჩნდა. „საერთოდ არ აქვს საფუძველი“, — პირდაპირ, უემოციოდ თქვა მან. ეს იმდენად პროვოკაციული ფრაზა იყო, რომ აუდიტორიაში ყველა დააფიქრა.

ლექცია ერთი შეხედვით მარტივი კითხვით დაიწყო, რომელიც აუდიტორიას, როგორც ნასროლი შუბი, ისე ჩაესო. ეს იყო მოწვევა დისკუსიაზე — ჰაერში გამოკიდებული კითხვა, რომელსაც ღრმა, კოლექტიური დუმილის წამი მოჰყვა. „რა არის ფრაქციები? — იკითხა მან, — და რატომ გვაფრთხილებდნენ მათ წინააღმდეგ დამფუძნებელი მამები?“

სიჩუმე ჩამოვარდა. არავინ ინძრეოდა. ვგრძნობდი, როგორ იქექებოდა ოთახში მყოფი ყოველი სტუდენტი საკუთარ გონებაში და ზუსტი პასუხის პოვნას ცდილობდა. წამით ვიფიქრე, რომ ეს კლასი და მისი შემადგენლობა უცნაურად და სიმბოლურად პასუხობდა დასმულ შეკითხვას, რამდენადაც მისი წევრების ისტორიული სამშობლო მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში იყო გაფანტული. მე „ფედერალისტის წერილები“ უკვე მქონდა წაკითხული! ისე ავღელდი, რომ თავი ვერ შევიკავე! ხელი მაშინვე ავწიე — მზად ვიყავი, დისკუსიაში ჩავრთულიყავი. პროფესორმა მაშინვე გამომიძახა. ვიგრძენი, რომ ძალიან გაუხარდა ჩემი პროაქტიულობა. მეც არ დავაღალატე. ქრესტომათიული პასუხი გავეცი, „ფედერალისტი №10“-ში ჯეიმს მედისონის შეხედულებებზე დაყრდნობით. ისეთი ბედნიერი ვიყავი, რომ ჩემი ცოდნა აუდიტორიას გავუზიარე! თუმცა, ნერვიულობამ ჩემი ინგლისური ოდნავ გააუარესა.

ამ აქტიურობამ სრულიად მოულოდნელი შედეგები გამოიღო და ჩემი პასუხი ლექციის დარჩენილი ნაწილისთვის ტონის მიმცემი აღმოჩნდა! მოსამართლე დარწმუნდა, რომ საფუძვლები კარგად მესმოდა, ამიტომ დისკუსიის დარჩენილი დრო გულუხვად დაუთმო სხვა სტუდენტებს, რათა ისინიც ჩართულიყვნენ მსჯელობაში. ჩემთვის სიტყვა აღარ მოუცია და მივხვდი, რომ ჩემგან ერთგვარი მაგალითი შექმნა. ჩემი ცოდნის გადამოწმება აღარ სჭირდებოდა; მენდობოდა და სხვებსაც აძლევდა შანსს, თავის გამოჩენის თხუთმეტწამიანი მომენტი ჰქონოდათ. რა შესანიშნავი სასწავლო სტრატეგიაა! ამით აჩვენა, რომ დებატები ყველას ეკუთვნის და, შესაბამისად, მასში ყველა უნდა ჩართულიყო.

ხელი ჩამოვწიე. ვამაყობდი, რომ ამ ყველაფერს სათავე მე დავუდე. აუდიტორია აზუზუნდა, ბოლოს და ბოლოს გამოცოცხლდა და აბორტის ამ დიდ და რთულ სამართლებრივ საკითხზე დებატები გაჩაღდა. გონება მიდუღდა და იმდენ ენერგიას ვგრძნობდი, რომ ამ ყველაფერს ვეღარ გავუძელი, ტელეფონი ამოვიღე, ფეხბურთის ონლაინ ტრანსლაცია ჩავრთე და უბრალოდ მოვდუნდი. ვიცოდი, რომ ჩემი საქმე უკვე გაკეთებული მქონდა.